Izaberite stranicu

Tvrđava Golubac – zaštitnik Dunava – Aleksandra Aćimović

Tvrđava Golubac nalazi se u Istočnoj Srbiji, 4 kilometra nizvodno od Golupca, na desnoj obali Dunava. Smeštena je na visokoj steni – kao zaštitnik, na samom ulazu u Đerdapsku Klisuru, na teritoriji Nacionalnog parka Đerdap.

Od Beograda je udaljen oko 130 km, od Novog Sada oko 220 km, dok je od Niša udaljen oko 244 km.

Kao i mnoga druga srednjevekovna utvrđenja tvrđava Golubac je podignuta na visokoj nepristupacnoj i strmoj steni, koja je njegovim graditeljima ali i vladarima omogućavala lako kontrolisanje svih kretanja na Dunavu.

Tvrđava je pod zaštitom Zavoda za zaštitu spomenika kulture, a kategorizacijom nepokretnih kulturnih dobara proglašen je spomenikom kulture od izuzetnog značaja, pod I stepenom zaštite.

Tvrđava Golubac
Tvrđava Golubac

Ko je izgradio tvrđavu Golubac?

Na to pitanje davani su različiti odgovori, ali niko sa sigurnošću ne može da tvrdi ko je (Ugari ili Srbi) i kada tačno izgradio tvrđavu.

Prvi pomeni Golupca sreću se u ugarskim poveljama 1335. godine u kojima se navodi da je ugarska vojna posada boravila u tvrđavi. Te godine su severni delovi srpske države, pa i Golubac postali ugarski. Tih godina grad je bio naizmenično u srpskim i ugarskim rukama zbog povremenog vazalnog ili neprijateljskog odnosa prema Ugarima.

Tek između 1402. i 1410. godine kao znak dobrih odnosa, srpski vladar, despot Stefan Lazarević dobija Golubac na upravu od ugarskog kralja Žigmunda. Pod uslovom vraćanja tvrđave nakon svoje vladavine. Nakon smrti despota 1427. godine, zapovednik Golupca, vojvoda Jeremija traži od Ugara 12000 dukata. Kako oni nisu hteli da plate, on je tvrđavu Golubac prodao Turcima.

Upravo zato dolazi do jedne od najvećih bitaka za ovu tvrđavu 1428. godine. Naime, u ovoj bici, poginuo je i poljski vitez Zaviša Crni. Žigmund se jedva spasao ali je tvrđava nakon bitke ostala pod osmanlijskom upravom. 1444. Osmanlije sporazumom daju utvrđenje na upravu Stefanovom nasledniku, despotu Đurađu Brankoviću. Ali ipak,1458. Golubac potpada konačno pod osmansku vlast i pretežno ostaje u takvom statusu do početka 19. veka.

Arhitektura tvrđave


Tvrđava Golubac ima poseban arhitektonski sklop. Upravo zato se sastoji iz dva dela – gornjeg sa najvišom don-žon kulom, i donjeg ili spoljnjeg utvrđenja. Naizgled sve kule su sazidane od kamena podjednako bele boje, veličine i oblika, ali se kule međusobno potpuno razlikuju.

Gornji grad je najstariji, da bi se tokom vladavine despota Stefana Lazarevića izgradile palata i kula koja je brani i spoljno utvrđenje. Nakon osvajanja grada Turci su dodali i topovsku kulu i obzide na spoljnim kulama. Očigledno, bog svog osmostranog oblika potpuno je drugačija od svih drugih golubačkih kula.

Zašto se tvrđava Golubac tako zove?

Postoji legenda koja nam govori zašto se ova tvrđava zove Golubac. U davna vremena tvrđava je bila u rukama turskog paše. Paša je bio oženjen srpskom princezom. Brak nije sklopljen iz ljubavi, već zbog političkog interesa.

Princeza nije volela pašu, već je bila zaljubljena u mladića koji je živeo u okolini. Viđala se tajno sa njim. Kada je paša to saznao, odlučio je da kazni princezu. Zatvorio je u najvišu kulu na tvrđavi, tzv. Šešir kulu. U tamnici je princeza bila potpuno usamljena. Jedino društvo koje je imala, bili su golubovi. Sletali su na prozore, a princeza ih je hranila.

To je trajalo, sve dok jednog dana Turčin nije odlučio da raščisti odnos sa svojom suprugom. Izveo je princezu na dunavsku obalu i otplovili su ka sredini reke. Došli su do stene ‚‚Babakaj”, gde je izveo i lancima vezao za vrh. Naš narod je verovao da te reči u prevodu sa turskog znače  ‚‚ženo, pokaj se”. Turčin je nastavio razgovor sa princezom, tražio je od nje da se pokaje za sve grehove koje je učinila, za preljubu i neverstvo. Ako se ne pokaje, ostaće ovde vezana.

Čamac se vratio u pristanište, ali iz čamca je izašao samo turski paša. Princeza se nije pokajala. Ostala je vezana na vrhu visoke stene.U narednim danima, iz obližnjih šuma su na princezinu stenu sletali golubovi. Donosili su hranu i raznorazno zrnevlje u svojim kljunovima i hranili su je isto onako kako je ona njih hranila dok je bila zatočena.

Takođe, mnogi alasi koji bacaju mrežu u blizini stene kažu da je duh princeze još  uvek živ, jer golubovi i dan – danas sleću na stenu ‚‚Babakaj”.

Tvrđava Golubac – cena ulaznica

Tvrđava Golubac je za posetioce podeljena na 4 zone. Cene se kreću od 600 do 1200 dinara.

Zelena zona je namenjena svim kategorijama turista. Plava zona je srednje teška zona, dostupna samo uz pratnju zaposlenih, isto važi i za crvenu zonu koja se vodi kao teška zona. Crna zona je izuzetno teška i zahteva najviši nivo fizičke spremnosti.

 Naročito ističemo da postoje popusti za grupne posete, penzionere, studente i đačke ekskurzije, dok maloletni građani uz pratnju roditelja ne plaćaju ulaznicu.

Zašto baš Golubac?

Tvrđava Golubac je bogata istorijom, kulturom, baštinom i arhitekturom.

Ukoliko ste ljubitelji avanture i aktivnog odmora, ili pak više uživate u zadivljujućim pejzažima, volite istoriju i kulturno nasleđe naše zemlje, onda je Golubac pravo mesto za vas!